Námskrárgerð

Nýjar aðalnámskrár

Skrifað þann september 22, 2011 af bjorg

Í framhaldi af setningu nýrra laga árið 2008 um leikskóla, nr. 90/2008, grunnskóla, nr. 91/2008 og framhaldsskóla, nr. 92/2008 hefur mennta- og menningarmálaráðuneyti unnið að innleiðingu þeirrar menntastefnu sem þar er mörkuð. Undirstaða þeirrar vinnu er útgáfa nýrra aðalnámskráa fyrir skólastigin þrjú sem hafa nú verið staðfestar af ráðherra og birtar með auglýsingu í Stjórnartíðindum.

Í aðalnámskrám eru skilgreindir sex grunnþættir í menntun sem eiga sér stoð, hver með sínum hætti, í löggjöf fyrir leikskóla, grunnskóla og framhaldsskóla. Grunnþættirnir snúast um læsi á samfélag, menningu, umhverfi og náttúru, einnig um framtíðarsýn, getu og vilja til að hafa áhrif og taka virkan þátt í að viðhalda samfélagi sínu, breyta því og þróa. Þeim er ætlað að undirstrika meginatriði í almennri menntun og stuðla að meiri samfellu í öllu skólastarfi. Grunnþættir í menntun eru: Læsi í víðum skilningi, sjálfbærni, heilbrigði og velferð, lýðræði og mannréttindi, jafnrétti og sköpun.

Grunnþættirnir eru skilgreindir í sameiginlegum inngangskafla í aðalnámskrá leikskóla, grunnskóla og framhaldsskóla. Þeir tengjast öllum námsgreinum og námsbrautum og eru leiðarljós í almennri menntun og starfsháttum.

Aðalnámskrá leikskóla lýsir sameiginlegum markmiðum og kröfum sem eiga við um öll börn, kennara og stjórnendur leikskóla og annað starfsfólk, fræðsluyfirvöld í viðkomandi sveitarfélagi og rekstraraðila. Hún er jafnframt viðmið fyrir mat á skólum og skólastarfi, leiðarljós fyrir þá sem fást við námsgagnagerð og kennaramenntun, grundvöllur skólanámskrárgerðar og innra mats skóla og stefnumörkunar sveitarfélaga. Aðalnámskrá veitir einnig foreldrum upplýsingar svo að þeir geti fylgst með starfsháttum skólans, árangri skólastarfs og velferð og líðan nemenda.

Aðalnámskrá grunnskóla lýsir sameiginlegum markmiðum og kröfum sem eiga við um alla nemendur, kennara og stjórnendur skólans og annað starfsfólk. Hún er jafnframt viðmiðun við samræmt námsmat í grunnskólum, mat á skólum og skólastarfi, leiðarljós fyrir þá sem fást við námsefnisgerð og kennaramenntun, grundvöllur skólanámskrárgerðar og sjálfsmats skóla og stefnumörkunar sveitarfélaga. Aðalnámskrá er einnig upplýsing og viðmiðun fyrir foreldra svo að þeir geti fylgst með starfsháttum skólans, árangri skólastarfs, velferð og líðan nemenda. Aðalnámskrá veitir einnig nemendum margháttaðar upplýsingar um skólastarf.

Almennur hluti aðalnámskrár framhaldsskóla lýsir sameiginlegum markmiðum og kröfum sem eiga við um alla nemendur, kennara og stjórnendur skóla og annað starfsfólk. Hún er jafnframt viðmið fyrir námsmat á framhaldsskólastigi, mat á skólum og skólastarfi, leiðarljós fyrir þá sem fást við námsefnisgerð og kennaramenntun, grundvöllur skólanámskrárgerðar og innra mats skóla. Aðalnámskrá veitir einnig foreldrum upplýsingar svo að þeir geti fylgst með starfsháttum skólans og árangri skólastarfs.

Birt í Námskrárvinna | Skildu eftir athugasemd

Upplýsingar um uppbyggingu og utanumhald áfanga

Skrifað þann desember 14, 2010 af Stefnumótunar- og þróunardeild

Í námskrárgrunninum sem mennta- og menningarmálaráðuneytið þróar um þessar mundir eru geymdar tvenns konar upplýsingar. Annars vegar tengjast þær upplýsingar áfanganum sjálfum og eru ætlaðar nemendum, kennurum og öðrum sem vilja nálgast upplýsingar um tiltekinn áfanga. Hinsvegar tengjast upplýsingarnar gerð og sögu áfangans.

Þær upplýsingar sem tengjast sjálfum áfanganum eru:

áfanganúmer – Auðkennandi númer fyrir áfanga
lýsandi nafn á áfanga – Titill áfanga
námsgrein – Það fag (eða í þverfaglegum tilfellum þau fög) sem áfanginn fjallar um
viðfangsefni – Umfjöllunarefni og áhersluratriði innan námsgreinar sem kennd eru í áfanganum
þrep – Hæfniþrep áfangans
einingar – Fjöldi eininga
lýsing – Lýsing á áfanganum
forkröfur – Forkröfur og/eða undanfarar sem nemendur þurfa að uppfylla til að geta tekið áfanga
lærdómsviðmið/lokamarkmið – Þar er tilgreint hvaða þekkingu, leikni og hæfni nemandi skal búa yfir við lok áfanga.
námsmat – Upplýsingar um hvernig námsmati er háttað í áfanganum.
útgáfunúmer – Sjálfvirk númeragjöf sem ásamt áfanganúmeri myndar kennitölu áfanga

Námskrárgrunnurinn geymir þar að auki aðrar upplýsingar um áfangann sem nýtast þeim sem vinna að gerð námsbrautarlýsinga. Þessar upplýsingar eru t.d.:

staða áfanga – Hvort hann sé í vinnslu eða hvort hann hafi verið samþykktur af skóla
síðast breytt – Hvenær áfangi var búinn til eða breytt
saga áfanga – Á hvaða eldri áfanga áfanginn er byggður
höfundar áfanga – Gagnvart skólum sést hvaða einstaklingur er höfundur en gagnvart ráðuneytinu sést einungis hvaða skóla höfundur tengist
aðgangsstýring – Upplýsingar um aðgangsstýringu þar sem höfundar geta valið að gera vinnu að áfangalýsingunni (og lestur) aðgengilega öllum, nokkrum eða bara sjálfum sér

Birt í Framhaldsskólar, Grunnskólar, Námskrárgrunnur | Merkt áfangalýsing, áfangi, námskrárgerð | Skildu eftir athugasemd

Nýtt áfanganúmerakerfi

Skrifað þann nóvember 26, 2010 af Stefnumótunar- og þróunardeild

Undanfarið hefur verið unnið að nýju áfanganúmerkerfi fyrir framhaldsskóla. Ástæðan er sú að gamla númerakerfið er sprungið og vilji er til að tengja nýjar áherslur í námskrá við nýtt kerfi.

Í nýja áfanganúmerakerfinu skiptast allir áfangar á framhaldsskólastigi niður á fjögur hæfniþrep, sem kallast 1., 2., 3. og 4. þrep. Þessar breytingar á áfangakerfinu kalla á ný áfanganúmer. Vinnan er gerð samhliða gerð aðalnámskrár og þróun námskrárgrunns en honum er ætlað að halda utan um nýja kerfið.

Vinna við gerð nýrra áfanganúmerakerfis er enn í þróun og er hér lýst þeim tillögum sem nú er unnið út frá. Komið gjarnan með innlegg og athugasemdir!

Áfanganúmerakerfið er röð bókstafa og tölustafa sem raðað er saman eftir ákveðnu kerfi.
Fyrstu stafirnir í nýja áfanganúmerinu munu líkt og í gamla áfanganúmerinu, lýsa námsgreininni. Miðað er við að nota fjóra stafi til að koma í veg fyrir erfiðleika við að finna skammstafanir og einnig til þess að greina betur á milli áfanga í nýja kerfinu og því gamla. Þar sem námskrárgrunnurinn á að þjóna sem miðlægt svæði sem aðstoðar skóla við að búa til nýja áfanga og áfanganúmer mun hann koma í veg fyrir að tveir skólar haft sömu skammstöfunina fyrir ólíka áfanga.
Því næst kemur númer sem lýsir þrepinu. Þannig myndi áfanganúmer enskuáfanga á 2. þrepi, byrja á ENSK2…
Áfanganúmerið þarf einnig að sýna einingafjölda áfangans. Til að gefa kost á stórum námsáföngum er gert ráð fyrir tveimur sætum í einingar Þannig myndi áfanganúmer enskuáfanga á 2. þrepi sem er 5 fein. byrja á ENSK205… en 10 fein áfangi yrði ENSK210…
Þar sem margir 5 fein. enskuáfangar geta verið á 2. hæfniþrepi er gert ráð fyrir tveimur aðgreiningarbókstöfum. Þegar skóli býr til áfanga í námskrárgrunninum er gert ráð fyrir að áfangahöfundur lýsi megináherslum og/eða viðfangsefnum áfangans. Námskrárgrunnurinn heldur utan um fyrri áherslur þ.a. ef áherslur áfangahöfunda hafa verið tilgreindar áður fær áfanginn sömu aðgreiningarbókstafi. Áfangi í ensku sem leggur áherslu á lestur, hlustun og orðaforða gæti fengið aðgreiningarbókstafinn LH. Þannig myndu allir áfangar, óháð þrepi og einingum, sem leggja áherslu á lestur, hlustun og orðaforða, alltaf notast við aðgreininguna LH. Til að gera ný áfanganúmer læsilegri eru þessir tveir bókstafir settir inn á milli þreps og einingafjölda. Þannig yrði áfanganúmer enskuáfangans með áherslusviði: ENSK2LH05

Í stuttu máli:

Áfanganúmer skóla verða 9 stafir í grunninn, t.d. MYND2AB05, auk útgáfunúmers

fyrstu fjórir stafirnir (MYND) eru einkennisstafir námsgreina eða faga (í þessu tilfelli Myndmennt).
fimmti stafur (2) segir á hvaða hæfniþrepi áfanginn er
sjötti og sjöundi stafur (AB) eru einkennisstafir áherslu innan námsgreinar eða fags (Abstrakt listaverk)
áttundi og níundi stafur (05) segir til um hversu margar einingar áfanginn er

Útgáfunúmer er hlaupandi tala sem byrjar á 0 en eykst svo með hverri útgáfu. Samsetning útgáfunúmers og áfanganúmers mynda kennitölu áfanga.

Í kennitölu áfanga er útgáfunúmerið aðgreint frá áfanganúmeri með undirstriki. Fimmta útgáfa myndmenntaráfangans myndi hafa kennitöluna: MYND2AB05_4 en tuttugasta útgáfa áfangans myndi hafa kennitöluna: MYND2AB05_19.

Skólar ákveða skammstafanir fyrir námsgrein/fag og áherslur á þann hátt að ef ekki er til ákveðin skammstöfun fyrir námsgrein/fag eða áherslu er höfundi áfanga gefinn kostur á að búa til skammstöfun. Mennta- og menningarmálaráðuneytið samþykkir áfanga og skammstafanir. Eftir samþykki ráðuneytis festist skammstöfunin í kerfinu.

Í námskrárgrunninum verður hægt að fletta upp nákvæmri áfangalýsingu áfanga út frá kennitölu. Hægt verður að byggja ofan á áfanga og námskrárgrunnur heldur utan um þá sögu. Námskrárgrunnur heldur einnig utan um það hvort áfangastjórar hafi metið tvo áfanga sem jafngildisáfanga. Hversu nákvæmt jafngildisáfangamatið verður er háð því hversu virkir áfangastjórar eru að merkja tvo eða fleiri áfanga sem jafngilda áfanga.

Birt í Framhaldsskólar, Námskrárgrunnur, Námskrárvinna | Merkt áfangalýsing, áfanganúmer, áfangi, aðgreining | Skildu eftir athugasemd

Kennitölur áfanga

Skrifað þann nóvember 26, 2010 af Stefnumótunar- og þróunardeild

Hugmyndir eru uppi um að hver og einn áfangi hafi kennitölu sem myndi meðal annars gefa nemendum, skólum og ráðuneyti tækifæri til þess að finna áfangalýsinguna í framtíðinni. Það myndi til að mynda aðstoða skóla að meta nemendur á milli því hægt væri að sjá nákvæmlega áfangalýsingu allra áfanga nemanda. Nemandi gæti einnig nálgast áfangalýsingar sínar ef hann sækir um í skóla, til dæmis háskóla, sem óskar eftir slíku.

Kennitalan gæti þó hæglega orðið flókin viðureignar. Margar mismunandi útfærslur eru mögulegar. Til dæmis væri hægt að skeyta hlaupandi númeri aftast. Þeirri nálgun fylgja þeir kostir að auðvelt verður að fylgjast með þróun skólamála og áfanga í íslenska menntakerfinu. Kennitölunúmerið yrði nokkurs konar útgáfunúmer.

Mismunandi útfærslur eru mögulegar fyrir útgáfunúmer en í grunninn eru þær bara tvær:

Lengdin er föst – Lengdin er alltaf ákveðið margir tölustafir, til dæmis 4 stafir. Þá yrði fyrsti áfanginn með útgáfunúmerið 0001 og þrjúhundruðasti áfanginn með útgáfunúmerið 0300. Til þess að minnka möguleikann á því að kerfið springi væri hægt að nota annað tölukerfi en tugakerfið, til dæmis nota 32 sem grunn eins og er gert í ýmsum tölvustöðlum. Þá yrði fyrsta útgáfunúmerið AAAA og þrjúhundruðasta AA9C. Nýtt tölukerfi býður upp á að hægt sé að nota færri tölustafi (bókstafi) til að birta stærri tölur. Fjögurra stafa tala með 32 sem grunn leyfir um milljón útgáfur en 4 stafir í tugakerfi leyfir bara um tíu þúsund útgáfur.
Lengdin er breytileg – Breytileg stærð þannig að fyrsta útgáfan er 1 (einn tölustafur að lengd) og þrjúhundruðasta útgáfan verður 300 (þrír tölustafir að lengd)

Einnig er hægt að hafa kennitöluna sem útreiknað tætigildi sem sér til þess að aldrei verði sama númer notað aftur sem verður bæði flókið og illskiljanlegt og í raun óþarfi að hugsa um.

Einfaldasta lausnin er einfaldlega að hafa útgáfunúmer þannig að kennitala áfangans er áfangaheitið skeytt saman við útgáfunúmerið og þá er líklegast þægilegast og skiljanlegast fyrir alla að nota breytilega lengd á útgáfunúmeri.

Birt í Framhaldsskólar, Námskrárvinna | Skildu eftir athugasemd

Námskrárgrunnur

Skrifað þann október 8, 2010 af Stefnumótunar- og þróunardeild

Um þessar mundir vinnur mennta- og menningarmálaráðuneytið að nýju kerfi sem er ætlað að halda utan um námskrár og gera námskrárvinnu auðveldari. Unnið hefur verið lengi að því að útbúa kerfið, sem hefur gengið undir hinu lýsandi nafni Námskrárgrunnur, er farið að taka á sig mynd.

Námskrárgrunnurinn verður veflægur hugbúnaður, það er öll vinna fer fram í gegnum veraldarvefinn, með samvinnu skóla, ráðuneytis og starfsráða að leiðarljósi. Skólar eiga að geta endurnýtt áfanga og jafnvel brautir sín á milli en jafnframt aðlagað þær að sínu sérframboði. Skólar eiga einnig að geta sótt sínar upplýsingar frá miðlægum stað, í stað þess að halda utan um sömu upplýsingarnar á mörgum stöðum.

Áætluð verklok fyrir fyrstu útgáfu eru í kringum áramótin 2010/2011. Sú útgáfa mun ekki uppfylla þarfir notenda fullkomlega en ætti þó að nýtast öllum þeim sem áhuga hafa á því að nýta sér kerfið til námskrárvinnslu. Unnið er að grunnvirkni fyrstu útgáfunnar um þessar mundir, því næst tekur við viðmótshönnun og loks útlitshönnun. Mennta- og menningarmálaráðuneytið mun kalla eftir aðstoð frá skólum á mismunandi stigum þróunarinnar.

Birt í Námskrárgrunnur | Merkt framhaldsskólar, hugbúnaður, samvinna, vefur, þróun | Skildu eftir athugasemd